Gramatyka języka hiszpańskiego

Rzeczownik [edytuj]

W języku hiszpańskim odróżnia się tylko 2 rodzaje: RODZAJ MĘSKI (el género masculino) i RODZAJ ŻEŃSKI (el género femenino). Podobnie jak w języku polskim większość rzeczowników rodzaju żeńskiego zakończona jest na -a (np. chica - dziewczyna), oraz na -o w przypadku rodzaju męskiego (np. chico - chłopiec).

Rodzajnik [edytuj]

Rzeczowniki w jezyku hiszpańskim przeważnie poprzedzone są charakterystycznym dla siebie rodzajnikiem (artículo), który może być:

  • określony (artículo determinado)
  • nieokreślony (artículo indeterminado)

Rzeczowniki w rodzaju męskim posiadają rodzajnik w liczbie pojedyńczej el, natomiast w liczbie mnogiej odpowiednikiem jest los. Rzeczowniki rodzaju żeńskiego posiadają rodzajnik la i odpowiednio dla liczby mnogiej rodzaju żeńskiego las. W przypadku rodzajnika nieokreślonego są to odpowiednio un i una. Przykłady:

  • la mentira -> kłamstwo
  • la lámpara -> lampa
  • el teléfono -> telefon

Czasownik [edytuj]

Czasowniki w języku hiszpańskim dzielimy na 3 grupy koniugacyjne, a każdą z grup rozróżnia końcówka bezokolicznika.

  • Czasowniki regularne:

Odmieniają się przez odcięcie końcówki bezokolicznika (-ar, -er, -ir) i zastąpienie jej odpowiednimi końcówkami osobowymi.

    • I Koniugacja - entrar -> wchodzić

 Singular (liczba pojedyncza) Plural (liczba mnoga)
 1 osoba yo entro nosotros entramos
 2 osoba tú entras vosotros entráis
 3 osoba él, ella, usted entra ellos, ellas, ustedes entran
    • II Koniugacja - comer -> jeść

 Singular (liczba pojedyncza) Plural (liczba mnoga)
 1 osoba yo como nosotros comemos
 2 osoba tú comes vosotros coméis
 3 osoba él, ella, usted come ellos, ellas, ustedes comen
    • III Koniugacja - vivir -> żyć

 Singular (liczba pojedyncza) Plural (liczba mnoga)
 1 osoba yo vivo nosotros vivimos
 2 osoba tú vives vosotros vivís
 3 osoba él, ella, usted vive ellos, ellas, ustedes viven

Przymiotnik [edytuj]

Przymiotnik musi być zgodny z liczbą i rodzajem rzeczownika oraz to, że zwykle w zdaniu występuje on po rzeczowniku. Przykłady:

  • el tren verde -> zielony pociąg
  • la casa nueva -> nowy dom

Rodzaj żeński przymiotników tworzymy poprzez zmianę końcówki męskiej danego przymiotnika lub poprzez dodanie końcówki -a. Jeżeli przymiotnik ma końcówkę -o, to rodzaj żeński tworzymy poprzez zmianę -o na -a np.:feo - fea -> brzydki - brzydka; bonito - bonita -> ładny - ładna.

Innym typem przymiotników są te posiadające końcówki -ícola, -ista. Do przymiotników rodzaju męskiego o końcówce - án, - ón, - ín w rodzaju żeński dodaje się - a, np.: gritón - gritona -> krzykliwy, krzykliwa.

Przymiotniki określające narodowość, pochodzenie i zakończone w rodzaju męskim na spółgłoskę, w rodzaju żeński posiadają dodaną końcówkę -a i tak jak w przypadku: polaco - polaca -> polski, polska; español - españa -> hiszpański, hiszpańska.

W języku hiszpańskim występuje kilka przymiotników, które określając konkretne rzeczowniki tracą ostatnią samogłoskę albo sylabę są to: bueno -> dobry; malo -> zły; santo -> święty.

Istotne jest także to że przymiotnik grande - > duży przybiera skróconą formę na gran przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego i męskiego liczby pojedyńczej np: Gran Canaria.

Przymiotniki pełniące fukcję przysłówka [edytuj]

Sa to takie przymiotniki, które bez zmiany formy pełnią funkcję przysłówków są to:

  • bajo -> niski/nisko
  • barato -> tani/tanio
  • caro -> drogi/drogo
  • falso -> fałszywy/fałszywie
  • lento -> powolny/powoli
  • seguro -> pewny/pewnie

Zaimek [edytuj]

Zaimki osobowe mogą pełnić poniższe funkcje w zdaniu:

  • podmiotu - JA -TY - ON
  • dopełnienia bliższego - MNIE - CIEBIE - JEGO
  • dopełnienia dalszego - MNIE - TOBIE - JEMU
  • mogą być również poprzedzone odpowiednimi przyimkami

Zaimki osobowe pełniące funkcje podmiotu w zdaniu przybierają następujące formy:

  • Liczba pojedyncza:
    • yo - ja
    • tú - ty
    • él/ella/usted - on/ona/pan, pani
  • Liczba mnoga:
    • nosotros, -as - my
    • vosotros, -as - wy
    • ellos/ellas/ustedes - oni/one/panowie/państwo

Zaimki osobowe, gdy pełnią w zdaniu funkcje dopełnienia bliższego odpowiadają zwykle polskiemu biernikowi - tzn. odpowiadają na pytanie: KOGO? CO? - i przybierają następujące formy:

  • Liczba pojedyncza:
    • me - mnie
    • te - ciebie
    • lo - jego, go, pana
    • la - ją, panią
  • Liczna mnoga:
    • nos - nas
    • os - was
    • los - ich panów
    • las - je, panie

Zaimki 3 os. l. pojedynczej i mnogiej używa się również w zdaniu wtedy, kiedy o danej osobie lub przedmiocie już się wcześniej mówiło i nie trzeba powtarzać rzeczownika, tak jak na przykład: ¿Has leído este libro? No, no lo he leído. -> Czytałeś te książkę? Nie, nie czytałem jej.

Zaimki osobowe w funcji dopełnienia odpowiadają polskiemu celownikowi i odpowiadają na pytania: KOMU?, CZEMU? - i przybierają określone formy:

  • Liczba pojedyncza:
    • Me - mnie, mi
    • Te - tobie
    • Le/se - jemu, jej, panu, pani
  • Liczba mnoga:
    • Nos - nam
    • Os - wam
    • Les/se - im, państwu

Zaimki osobowe mogą być również poprzedzone w zdaniu przyimkiem.


 Singular (liczba pojedyncza) Plural (liczba mnoga)
 1 osoba mí nosotros, -as
 2 osoba ti vosotros, -as
 2 osoba él/ella/usted ellos/ellas/ustedes

Przykłady:

  • hablar de ti ->rozmawiać o tobie
  • decir a él -> powiedzieć mu

Szczególny przypadek stanowi konstrukcja z przyimkiem CON (z), gdyż w zdaniu zaimki 1 i 2 os. l. poj., czyli mí i ti łączą się z nim tworząc formy:

  • conmigo
  • contigo
Hiszpański w Hiszpanii Materiał zaczerpnięty z Wikipedia.pl
Licencja: GNU FDL