Gramatyka
Struktura wyrazów w języku arabskim opiera się na rdzeniu trójspółgłoskowym i nieciągłych afiksach.Na przykład od rdzenia k-t-b można utworzyć wyrazy takie jak:
- كتاب kitāb "książka"
- ﺐﺘﺎﻛ kātib "pisarz"
- مكتوب maktūb "zapisane"
- ﺐﺘﻛ kataba "on pisał".
Język arabski posiada rozbudowany system odmiany czasownika. Istnieją dwa czasy (dokonany i niedokonany) i pięć trybów: orzekający, przypuszczający, rozkazujący, życzący i energetyczny (używany do podkreślenia pewności, np. jaktubun "on z pewnością pisze"). Podobnie jak w języku akadyjskim, przedrostki są używane do oznaczenia osoby i rodzaju.
Poniżej zaprezentowano odmianę czasownika faʿala "czynić:
- Czas teraźniejszy
| Osoba | Liczba pojedyncza | Liczba podwójna | Liczba mnoga |
|---|---|---|---|
| 1. | afʿalu | nafʿalu | nafʿalu |
| 2. (rodzaj męski) | tafʿalu | tafʿalāni | tafʿalūna |
| 2. (rodzaj żeński) | tafʿalīna | tafʿalāni | tafʿalna |
| 3. (rodzaj męski) | jafʿalu | jafʿalāni | jafʿalūna |
| 3. (rodzaj żeński) | tafʿalu | tafʿalāni | jafʿalna |
- Czas przeszły
| Osoba | Liczba pojedyncza | Liczba podwójna | Liczba mnoga |
|---|---|---|---|
| 1. | faʿaltu | faʿalnā | faʿalnā |
| 2. (rodzaj męski) | faʿalta | faʿaltumā | faʿaltum |
| 2. (rodzaj żeński) | faʿalti | faʿaltumā | faʿaltunna |
| 3. (rodzaj męski) | faʿala | faʿalā | faʿalū |
| 3. (rodzaj żeński) | faʿalat | faʿalatā | faʿalna |
Rzeczowniki odmieniają się przez przypadki - wyróżniamy mianownik (końcówka -u), dopełniacz (końcówka -i) i biernik (końcówka -a), a także stan konstrukcji (bez końcówki). Istnieją trzy liczby: pojedyncza, podwójna i mnoga. Regularna liczba mnoga ma końcówkę -ūn w mianowniku i -īn w dopełniaczu i bierniku. Wiele rzeczowników tworzy jednak liczbę mnogą w sposób nieregularny, np. ربّ (rabb) "władca"", ale أرباب (ʾarbāb) "władcy".
Język arabski odróżnia rzeczowniki określone (z przedrostkiem ʾal, asymilowanym do następujących spółgłosek t, ṯ, d, ḏ, r, z, s, š, ṣ, ḍ, ṭ, ẓ, n) i nieokreślone (z -n po końcówce przypadka). Po końcówce przypadka rodzajnik ʾal występuje w formie l.
Istnieje gramatyczny rodzaj żeński, tworzony przez dodanie do rzeczownika męskiego -at- przed końcówką przypadka lub -a w stanie konstrukcji. Niektóre wyrazy, takie jak fulk "łódź", šams "słońce", czy umm "matka", są rodzaju żeńskiego mimo braku końcówki.
Podstawowy szyk zdania to VSO. Wyraz określający następuje zawsze po wyrazie określanym, tak jak w innych językach semickich, np. kitābu l-muqaddas "Biblia", dosłownie "księga święta"
Materiał zaczerpnięty z Wikipedia.plLicencja: GNU FDL
