Wymowa (norma europejska)

Charakterystyczną cechą wymowy portugalskiej (istniejącą tylko w wariancie europejskim) jest redukcja (ścieśnienie albo skrócenie) samogłosek w sylabach nieakcentowanych. Najbardziej jest to widoczne w przypadku samogłoski e, która w sylabach nieakcentowanych praktycznie zanika. Język portugalski jest jedynym językiem romańskim, w którym istnieje redukcja samogłosek. Istnieją niepotwierdzone naukowo hipotezy, że owa redukcja pojawiła się w jęz. portugalskim pod wpływem jęz. arabskiego, który również posiada podobną cechę.

Litera wymowa Przykład
 
a W sylabie akcentowanej jak po polsku (z wyjątkiem pozycji przed l plus inna spółgłoska, przed m i przed n) carro (samochód)
W sylabie akcentowanej przed m i przed n zbliżone do a w angielskim słowie cat, tylko krótsze. sandes (kanapka)
Przed l plus inna spółgłoska (zarówno w sylabie akcentowanej jak i nieakcentowanej) jak nieistniejąca w polskim tylnojęzykowa głoska, zbliżona do a w angielskim star. alto (wysoki)
W sylabie nieakcentowanej zbliżone do a w angielskim cat, tylko krótsze. leva (niesie)
á Jak polskie a fácil (łatwy)
â Zbliżone do a w angielskim cat, tylko krótsze ânsia (niepokój)
b Na początku wyrazu i po spółgłosce jak polskie b bem (dobrze), pombo (gołąb)
W innych pozycjach (np. pomiędzy samogłoskami) jak polskie b wymawiane z niedomkniętymi ustami cabeça (głowa)
c Przed a/o/u lub spółgłoską jak polskie k. cultura (kultura)
Przed e/i jak polskie s. ciência (nauka)
Zbitkę ch wymawia się jak polskie sz chávena (filiżanka)
d Na początku wyrazu i po l, n i r tak samo jak polskie d damas (warcaby), ordem (rozkaz)
W innych pozycjach (np. pomiędzy samogłoskami) – jak polskie d, ale z językiem pozostającym między zębami obrigado (dziękuję)
e W niektórych sylabach akcentowanych wymawiane jako e otwarte, czyli takie jak w polskim tenho (mam)
W innych sylabach akcentowanych wymawiane jako e zamknięte, nieistniejęce w polskim, ale zbliżone do sposobu, w jaki wymawiamy e w niemieckim See, tylko krótsze cera (wosk)
W sylabach nieakcentowanych jak krótkie i (na początku wyrazu) lub bardzo krótkie y (w innych pozycjach) editar (edytować), leite (mleko)
é Jako e otwarte, czyli takie jak w polskim céu (niebo)
ê Jako e zamknięte, nieistniejęce w polskim, ale zbliżone do sposobu, w jaki wymawiamy e w niemieckim See, tylko krótsze pêra (gruszka)
f Jak po polsku. afastado (odległy)
g Przed spółgłoską lub a/o/u jak polskie g. adega (piwnica)
Przed e/i jak polskie ż. abranger (obejmować)
Gu przed a/o/u, a także w wyjątkach przed e/i (patrz niżej), jak . água (woda)
Gu przed e/i jak polskie g. carregue (nieść)
h Nieme (nie wymawia się). hotel (hotel)
i, í Jak po polsku. acústica (akustyka)
j Jak polskie ż. coruja (sowa)
l W większości pozycja podobne do polskiego kresowego, przedwojennego ł hotel, aldeia (wioska)
Zbitkę lh wymawia się miękko, jak rosyjskie ль. espelho (lustro)
m Po samogłosce nazalizuje ją (patrz niżej).
W przeciwnym wypadku tak, jak po polsku. alarme (alarm)
n Po samogłosce nazalizuje ją (patrz niżej).
W przeciwnym wypadku tak, jak po polsku. pneu (opona)
Nh wymawia się jak polskie ń/ni (jak w polskim lazania) dinheiro (pieniądze)
o W niektórych sylabach akcentowanych wymawiane jako o otwarte, czyli podobne do polskiego forma (kształt)
W innych sylabach akcentowanych wymawiane jako o zamknięte, nieistniejące w jęz. polskim, które wymawia się trochę jak polskie ło senhor (pan)
Nieakcentowane (z wyj. na początku słowa, gdzie nawet w sylabie nieakcentowanej jest wymawiane jako o otwarte lub zamknięte) wymawia się jak polskie u. temos (mamy)
Zbitka literowa ou wymawiana jest zawsze jako o zamknięte, nieistniejące w jęz. polskim, które wymawia się trochę jak polskie ło pouco (mało)
ó Jako o otwarte, czyli takie jak w polskim cópia (kopia)
ô Jako o zamknięte, nieistniejące w jęz. polskim, które wymawia się trochę jak polskie ło pôr (kłaść)
p Jak po polsku. apertar (zacieśniać)
q Qu przed a/o/u, a także w wyjątkach przed e/i (patrz niżej), jak polskie . quatro (cztery)
Przed e/i qu wymawia się jak polskie k. identifique (identyfikować)
r Na początku wyrazu oraz rr mocno lub gardłowo jak po francusku. rolha (korek), ferro (żelazo)
W pozostałych przypadkach łagodnie jak po polsku lub po japońsku. actriz (aktorka)
s Po spółgłosce i na początku wyrazu jak polskie s. absurdo (absurd)
Pomiędzy samogłoskami jak polskie z. acusar (oskarżać)
Przed spółgłoską bezdźwięczną jak polskie sz. Agosto (sierpień)
Przed spółgłoską dźwięczną jak polskie ż. desde (począwszy od)
Ss wymawia się jak polskie s. dissolver (rozpuszczać się)
t Jak po polsku. acidente (wypadek)
u, ú Jak po polsku. agulha (igła)
v Jak polskie w. activo (aktywny)
x Przed spółgłoską, na początku wyrazu lub sylaby, a także w złożeniach aix/eix/ux przed samogłoską: jak polskie sz. excelente (znakomity)
Pomiędzy samogłoskami zazwyczaj jak polskie s. próximo (następny)
Wyjątkowo (głównie w wyrazach obcych) jak polskie ks. taxi (taksówka)
Ex przed samogłoską wymawia się ehz. existir (istnieć)
z Na początku słowa, sylaby lub pomiędzy samogłoskami jak polskie z. azul (niebieski)
Przed spółgłoską jak polskie ż lub sz, zależnie czy dźwięczna, czy bezdźwięczna. o feliz gato (szczęśliwy kot)

Wyjątki [edytuj]

Wymawiane u: Normalnie gue, gui, que, qui wymawiamy odpowiednio ge, gi, ke, ki. Czasami jednak geneza wyrazu nakazuje wymawiać u w takim złożeniu.

Przykład: lingua (język) > linguista (lingwista)

W niektórych wyrazach ze względu na lepsze brzmienie e wymawia się prawie jak a.

Przykłady: azenha (młyn wodny), lenha (drewno opałowe)

Znaki diakrytyczne [edytuj]

Acute (agudo) (´) [edytuj]

Otwiera samogłoskę i nadaje akcent wyrazowy. Zatem á, é, í, ó, ú wymawia się tak, jak polskie a, e, i, o, u.

Cedilla (cedilha) (¸) [edytuj]

Tylko w postaci ç; wymawia się jak polskie s.

Cyrkumfleks (circumflexo) (ˆ) [edytuj]

Zamyka samogłoskę a lub e i nadaje akcent wyrazowy. Pozostałe samogłoski nie zamykają się, nie przyjmują więc cyrkumfleksu.

Grave (grave) (`) [edytuj]

Tego znaku używa się w skróconej formie, w której przyimek a łączy się z przedimkiem lub zaimkiem, np.:

  • a + a = à,
  • a + as = às,
  • a + aquilo = àquilo.

Tylda (tilde) (˜) [edytuj]

Nasalizuje samogłoskę.

Diaeresis/Umlaut (trema) (¨) [edytuj]

Oddziela dwie samogłoski zapobiegając powstaniu dyftongu. Tylko w brazylijskim.

 

 

Materiał zaczerpnięty z Wikipedia.pl
Licencja: GNU FDL